Esbjorn' un Anisina...

Haftaicinde Stockholm aciklarinda dalis yaparken gecirdigi trajik kaza sonucu hayatini kaybeden 44 yasindaki Isvecli Piyanist Esbjorn Svensson, grubu Esbjorn Svensson Trio(E.S.T)' nin lideri, elektronik ve akustik elementleri essiz bicimde birlestirdikleri soundunun yaraticisi, ilham kaynagiydi.

Ulkeleri Isvec ve Avrupa' da on yili askin suredir ses getiren E.S.T, Amerika' da ozellikle 2006' da Downbeat' e kapak olan ilk Avrupali jazz grubu olduktan sonra populerlik kazanmaya baslamisti. Grubun layik goruldugu onlarca odul arasinda BBC' den "Best International Act" de var.

Klasik piyanist bir anne ve jazz meraklisi bir babanin cocugu Svensson, muzik egitimini Stockholm' de aldi. Cocukluk arkadasi Magnus Ostrom' le genclik yillarinda yerel rock sahnesinde baslasayan muzik seruvenleri, son 15 yildir basta Dan Berglund' un gruba eklenmesiyle kurulan E.S.T' de devam ediyordu.

Svensson' un ilham kaynagi oldugu E.S.T sound' unu tanimlamak, kategorize etmek cidden cok zor. Kendisi de boyle bir siniflandirmayi pek gerekli bulmuyordu. Stili Keith Jarrett' a benzetiliyordu. Ama daha temkinli, daha dalgindi kesinlikle. Muziginde Thelonious Monk' un cocuksulugunu, Bach' in, Bartok' un dramini, Radiohead' in progressive enerjisini bulabilirdiniz. (Grup Radiohead' e olan bagliligini her firsatta dile getirirdi. Ozellikle davulcu Magnus. Hatta asagida linki olan "Serenade for Renegade" e isim koymadan once aralarinda "Radiohead Song" diyorlarmis.)

Bu baglamda E.S.T' nin ikinci albumu bir Monk seckisiydi. "Winter in Venice" de ise Esbjorn' un Dan' la diyalogu daha da artarken, bir yandan da klasik etkisi daha belirginlesti. Etkinin en belirgin oldugu "Semblance" isimli suiti ve diger parcalarin bir kismini Amazon.com' dan preview olarak dinleyebilirsiniz. Kucuk de olsa bir fikir verecektir.

"From Gagarin' s Point of View" sa ilk buyuk capli E.S.T manifestosu, en azindan kisa muzik tarihlerinde olgunluga erismeye basladiklarinin ilk habercisiydi."Dodge the Dodo" ve Ornette Coleman' a atif "Cornette"' in dinamizminden, "From Gagarin' s Point of View" ve"Chapel" gibi balladlarin vurucu ictenligine, "Picnic" ve "The Return of Mohammed" deki uzakdogu esintilerine, her katmanindan birer renk sunuyordu bize.

2000' lere geldimizde muzikal olgunluk meyvelelerini iyice vermeye basliyordu. Art arda cikan "Strange Place For Snow", "Seven Days of Falling" ve "Viaticum" kollektif dogaclamanin yeni postmodern bir boyut kazandigi, cogu parcada kullanilan elektronik efektler ve disturtion' la kuzeyli duygusunu derinden yansitan, modern muzigin en basarili uclemesi olmaya aday. BBC' den odulu Strange Place For Snow almis olabilir, ancak bu sadece bir zaman meselesi. 3 album de birbirinden basarili, parcalari konserlerde Esbjorn' e isimlerini unutturacak kadar icice gecmis. Albumlerden birer parcayi("Serenade for Renegade", "Seven Days of Falling", "What Though The Way May Be Long") art arda dinleyerek muzigin devamliligini duyumsayabilirsiniz.

Bu donemde cikan 2 konser kaydi da hem arsivciler kacirilmamasi gereken turden. Ilki 2003 Stockholm Konseri' nin DVD kaydi "Live in Stockholm", digeri de cift CD halinde piyasaya surulen "Viaticum" un II.CD' si 2005 Berlin Konseri kaydi. Kayitlar da E.S.T' nin zirve doneminin kisa birer belgeseli niteliginde.

Dan Berglund bir roportajinda salinin haftanin en huzurlu gunu oldugunu soyluyor. Pazartesi sendromundan, carsambanin hafta ici telasindan, cumanin heyecanindan uzak. 2006 cikisli "Tuesday Wonderland" deki muzik gerecekten sali gununun dinginliginde bir harikalar diyari turuna cikartirken, E.S.T mirasina yeni birseyler katmayi basariyor. "Tuesday Wonderland" modunu parcanin fonda kullanildigi keyifli bir modern dans gosterisi esliginde zihninizde canlandirabilirsiniz.

Yapimci sirket ACT, Esbjorn' un olum haberiyle beraber son E.S.T albumu "Leucocyte" in kaydinin tamamlandigini bildirdi. Hatta sitelerinde Almanya' da piyasaya cikis tarihi bugun olarak verilmis. Kasim ayindaki Issanat konserini dort gozle bekleyen bizler icin album buruk bir teselli olacak. Ayni aciklamada menajerleri Burkhard Hopper' in "Musically, he was the light that lit the world because in what he did he was pushing boundaries"(Muzikal anlamda dunyayi aydinlatan isikti; cunku yaptigi seylerde sinirlari zorluyordu) sozleri oldukca anlamli.

Yazi boyunca bir Esbjorn bir E.S.T dedigimin farkindayim. Ikisini ayirmak cok zor, pek de gerekli degil belki de. Ancak bunun yaninda Esbjorn' un Nils Landgren, Viktoria Tolstoy gibi isimlerle ortak calismalari oldugunu belirtmekte fayda var. Bu calismalardan birkacini dinleyebildim sadece. Aralarinda Landgren' le beraber cikardiklari "Layers of Light" in altini ciziyorum. Diyaloga oldugu bosluga da bol bol yer veren bir piyano-trombon duo calismasi. Final donemlerimde calisirken vazgecilmezimdir.

Bir sanatciyi anmanin en dogru yolu calismalarini ozumseyebilmek, onlarla yeni insanlar arasinda araci olabilmek belki de. Bu yazi ve beraberindeki video linkleriyle temelde bunu amacladim. Umarim faydali olmustur.

Esbjorn' un geride biraktigi esi ve 2 kizina tum iyi niyetlerimle..